Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği Nedir? İşletmeler İçin Raporlama ve Finansman Rehberi — Bimasraf

Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği Nedir? İşletmeler İçin Raporlama ve Finansman Rehberi

Yayın Tarihi: 28 Eylül 2026
6 dk okuma

Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği, 24 Eylül 2026 tarihli ve 33380 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelik; hangi ekonomik faaliyetlerin çevresel açıdan sürdürülebilir kabul edileceğini, bu faaliyetlerin nasıl değerlendirileceğini ve raporlamanın hangi esaslara göre yapılacağını belirliyor.

YÖNETMELİĞİN KISA ÖZETİ
Yürürlük tarihi 24 Eylül 2026
Kapsam 16 sektör, 137 faaliyet
Çevresel hedef 6 temel hedef
Finansal raporlama 1 Ocak 2029

Türkiye Yeşil Taksonomisinin Getirdiği Yeni Çerçeve

Yeşil taksonomi, ekonomik faaliyetleri çevresel sürdürülebilirlik ölçütlerine göre sınıflandıran ortak bir sistemdir. Amaç; sürdürülebilir yatırımlara finansman akışını desteklemek, piyasada şeffaflığı artırmak ve çevresel faydalar konusunda yanıltıcı iddiaları ifade eden “yeşile boyama” riskini azaltmaktır.

Yönetmelik kapsamında bir faaliyetin yalnızca Ek-1’de yer alması, o faaliyetin doğrudan “yeşil” kabul edildiği anlamına gelmez. Faaliyetin teknik tarama kriterleri ve yönetmelikte belirlenen üç temel şart bakımından ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Uyumlu Ekonomik Faaliyet İçin Üç Temel Şart

1 Önemli katkı Altı çevresel hedeften en az birine önemli ölçüde katkı sağlamalıdır.
2 Önemli zarar vermeme Diğer çevresel hedeflerin hiçbirine önemli zarar vermemelidir.
3 Asgari sosyal koruma İnsan hakları, çalışma hayatı ve sosyal güvenlik ilkelerine uymalıdır.

Taksonominin Altı Çevresel Hedefi

Sera gazı emisyonlarının azaltımı
İklim değişikliğine uyum
Su ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve korunması
Döngüsel ekonomiye geçiş
Kirliliğin önlenmesi ve kontrolü
Biyoçeşitliliğin ve ekosistemlerin korunması ile restorasyonu
ÖNEMLİ AYRIM
“Uygun faaliyet” ile “uyumlu faaliyet” aynı değildir Ek-1’de yer alan bir faaliyet taksonomi kapsamına uygun olabilir; ancak uyumlu sayılabilmesi için üç temel şartı ve ilgili teknik tarama kriterlerini birlikte karşılaması gerekir.

Kapsamdaki Sektörler ve Ekonomik Faaliyetler

Yönetmelik 16 sektör ve 137 ekonomik faaliyeti kapsıyor. Enerji, imalat, ulaştırma, inşaat, atık yönetimi, su, tarım ve turizm gibi alanlardaki faaliyetler Ek-1 ve teknik tarama kriterleri çerçevesinde değerlendirilecek. Kapsamın ilerleyen dönemlerde yeni sektör ve faaliyetlerle genişletilmesi mümkün olacak.

İşletmelerin ilk olarak kendi faaliyet kodlarını ve yürüttükleri ekonomik faaliyetleri Yönetmelik ekindeki listeyle karşılaştırması gerekir. Aynı işletmenin bazı faaliyetleri kapsamdayken diğer faaliyetleri kapsam dışında kalabilir.

Türkiye Yeşil Taksonomisi kapsamındaki çevresel hedefleri ve sürdürülebilir ekonomik faaliyetleri temsil eden görsel

Raporlama Kapsamı ve Takvimi

Ek-1’deki uygun ekonomik faaliyetlerden en az birini yürüten kurum, kuruluş ve işletmeler, İklim Değişikliği Başkanlığının yayımlayacağı şablonlara göre gönüllü raporlama yapabilecek. Finansal kuruluşlar için ise zorunlu raporlama düzeni getirildi.

Gönüllü raporlama Ek-1’deki faaliyetlerden en az birini yürüten reel sektör işletmeleri, Başkanlığın yayımlayacağı şablona göre raporlama yapabilir.
Zorunlu raporlama Bankalar; aracı kurumlar, yatırım ortaklıkları ve portföy yönetim şirketleri ile sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri kapsamda bulunuyor.
FİNANSAL KURULUŞLAR İÇİN GEÇİŞ SÜRESİ
1 Ocak 2029 Kapsamdaki finansal kuruluşlar bu tarihe kadar taksonomi raporlaması yapmak zorunda değildir.

Raporlar, ilgili mali tablo döneminin bitimini izleyen altıncı ayın sonunda Çevrimiçi Taksonomi Yönetim Sistemine yüklenecek. Raporlama, raporun sunulduğu tarihten önceki yıla ait dönemi kapsayacak. Finansal kuruluşlar, kendi raporlamalarına konu olabilecek işlemler için müşterilerinden taksonomi raporu talep edebilecek.

%10 eşiği Gönüllü raporlama yapan işletmelerde, Ek-1 kapsamındaki bir faaliyetin hasılatının toplam hasılat; yatırım harcamasının toplam yatırım harcaması veya işletme giderinin toplam işletme gideri içindeki payı %10’un altında kalıyorsa ilgili anahtar performans göstergesi raporlamaya dâhil edilmeyebilir. Her gösterge ayrı ayrı değerlendirilir.

İşletmelerin Finansmana Erişimine Etkisi

Yönetmelik reel sektör işletmeleri için genel bir zorunlu raporlama yükümlülüğü getirmese de finansmana erişim süreçlerini doğrudan etkileyebilir. Bankalar ve diğer finansal kuruluşlar, yeşil kredi veya sürdürülebilir finansman işlemlerinde müşterilerinden taksonomi verisi ve raporu talep edebilir.

Bu nedenle çevresel performansını ölçebilen, faaliyet bazında gelir ve giderlerini ayırabilen ve iddialarını belgeleyebilen işletmelerin yeşil finansman değerlendirmelerinde daha hazırlıklı olması beklenebilir. Bununla birlikte taksonomiye uyum, tek başına finansman sağlanacağını garanti etmez; finansal kuruluşların kendi kredi ve risk değerlendirmeleri ayrıca uygulanır.

İşletmeler İçin Hazırlık Adımları

İşletmelerin raporlama şablonları ve teknik kriterler tamamlanmadan önce aşağıdaki hazırlıkları yapması faydalı olacaktır:

1. Faaliyetlerin Ek-1’deki sektör ve ekonomik faaliyetlerle eşleşmesini kontrol edin.
2. Hasılat, yatırım harcaması ve işletme giderlerini faaliyet bazında ayırabilecek veri yapısını oluşturun.
3. Enerji, emisyon, su, atık ve kaynak kullanımı gibi çevresel verileri kayıt altına alın.
4. Teknik tarama kriterleri ile resmî raporlama şablonlarının yayımlanmasını takip edin.
5. Yeşil finansman hedefleniyorsa kanıtlayıcı belgeleri ve sürdürülebilirlik verilerini dosyalayın.
6. Mali ve çevresel verilerden sorumlu ekipler arasındaki görev dağılımını belirleyin.

Teknik tarama kriterleri, raporlama şablonları ve doğrulama esasları yayımlandıkça işletmelerin süreçlerini güncel resmî düzenlemelere göre yeniden değerlendirmesi önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği ne zaman yürürlüğe girdi?
Yönetmelik, 24 Eylül 2026 tarihli ve 33380 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.
Her işletme taksonomi raporu hazırlamak zorunda mı?
Hayır. Ek-1 kapsamındaki faaliyetleri yürüten reel sektör işletmeleri gönüllü raporlama yapabilir. Ancak finansal kuruluşlar, finansman işlemleri kapsamında müşterilerinden rapor talep edebilir.
Zorunlu raporlama hangi kuruluşları kapsıyor?
Bankalar; aracı kurumlar, yatırım ortaklıkları ve portföy yönetim şirketleri ile sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri zorunlu raporlama kapsamındadır.
Finansal kuruluşlar ne zaman raporlama yapmaya başlayacak?
Yönetmelikteki geçiş hükmüne göre kapsamdaki finansal kuruluşlar 1 Ocak 2029’a kadar taksonomi raporlaması yapmak zorunda değildir.
Bir faaliyetin Ek-1’de yer alması yeşil kabul edilmesi için yeterli mi?
Hayır. Faaliyetin ilgili teknik tarama kriterlerini karşılaması, en az bir çevresel hedefe önemli katkı sağlaması, diğer hedeflere önemli zarar vermemesi ve asgari sosyal koruma önlemlerine uyması gerekir.
%10 eşiği ne anlama geliyor?
Gönüllü raporlama yapan işletmeler, Ek-1 kapsamındaki bir faaliyetin ilgili hasılat, yatırım harcaması veya işletme gideri oranı kendi toplamı içinde %10’un altında kaldığında o göstergeyi rapora dâhil etmeyebilir. Üç gösterge ayrı ayrı değerlendirilir.

İşletmenizin Finansal Süreçlerini Tek Platformdan Yönetin

Bimasraf ile e-Fatura ve ön muhasebe süreçlerinizi; gelir, gider, cari hesap ve finansal kayıtlarınızla birlikte kolayca yönetin.

Paket ve Özellikleri İnceleyin