e-Fatura, kâğıt faturayla aynı hukuki niteliğe sahip olan ve elektronik ortamda oluşturularak alıcısına iletilen bir belgedir. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen şartları sağlayan işletmelerin e-Fatura uygulamasına geçmesi zorunludur. Belirlenen şartların dışında kalan işletmeler ise uygulamaya isteğe bağlı olarak katılabilir.
Bu rehberde e-Fatura mükellefinin ne anlama geldiğini, hangi işletmelerin e-Faturaya geçmek zorunda olduğunu, güncel ciro sınırlarını, geçiş sürelerini ve kullanılabilecek yöntemleri bulabilirsiniz.
E-FATURA YÜKÜMLÜLÜĞÜNE KISA BAKIŞ
Genel ciro sınırı3 milyon TL
Bazı özel faaliyetlerde sınır500 bin TL
Genel geçiş zamanıŞartın sağlandığı hesap dönemini izleyen yılın 7. ayının başı
e-Fatura Mükellefi Ne Demektir?
e-Fatura mükellefi; zorunlu veya isteğe bağlı olarak e-Fatura uygulamasına kaydolan ve uygulamaya kayıtlı diğer mükelleflerle gerçekleştirdiği kapsamdaki işlemlerde faturalarını elektronik ortamda düzenleyen gerçek veya tüzel kişidir.
e-Fatura uygulaması yalnızca faturanın dijital bir dosyaya dönüştürülmesi anlamına gelmez. Belgenin belirlenen standartlarda oluşturulması, alıcısına elektronik ortamda iletilmesi, muhafaza edilmesi ve gerektiğinde ibraz edilmesi süreçlerini de kapsar.
Kimler e-Faturaya Geçmek Zorundadır?
e-Faturaya geçiş zorunluluğu yalnızca işletmenin toplam cirosuna bağlı değildir. Brüt satış hasılatının yanında işletmenin faaliyet alanı, sahip olduğu lisanslar, sunduğu hizmetler ve GİB tarafından yapılan bildirimler de yükümlülük doğurabilir.
Güncel düzenlemeler kapsamında başlıca yükümlü gruplar şunlardır:
Genel ciro sınırını aşanlar
2022 veya sonraki hesap dönemlerinde brüt satış hasılatı ya da satışlarıyla gayrisafi iş hasılatı 3 milyon TL ve üzeri olan mükellefler.
İnternet üzerinden satış yapanlar
Kendisine veya aracı hizmet sağlayıcısına ait elektronik ortamlar üzerinden satış yapan ve belirlenen hasılat sınırını aşan mükellefler.
Gayrimenkul ve motorlu taşıt işletmeleri
Gayrimenkul veya motorlu taşıtların imalatı, inşası, alımı, satımı veya kiralanması faaliyetinde bulunan ya da bu işlemlere aracılık eden ve ilgili sınırı aşan mükellefler.
Elektronik ticaret ve ilan platformları
Aracı hizmet sağlayıcıları, internet üzerinden gayrimenkul veya motorlu taşıt ilanı yayımlayan platformlar ve internet reklamcılığı hizmet aracıları.
Ciro şartından bağımsız olarak veya kendilerine özel geçiş şartları kapsamında değerlendirilebilecek diğer gruplar şunlardır:
Özel Tüketim Vergisi Kanunu’na ekli I sayılı listedeki mallarla ilgili faaliyetleri nedeniyle EPDK’den lisans alanlar,
Özel Tüketim Vergisi Kanunu’na ekli III sayılı listedeki malları imal, inşa veya ithal edenler,
Kültür ve Turizm Bakanlığı veya belediyelerden yatırım ya da işletme belgesi alarak konaklama hizmeti veren otel işletmeleri,
Sebze ve meyve ticaretinde komisyoncu veya tüccar olarak faaliyet gösteren mükellefler,
SGK ile sözleşme imzalayan sağlık hizmeti sunucuları ile medikal malzeme, ilaç ve etken madde temin eden mükellefler,
Şarj ağı işletmeci lisansı alan mükellefler ile bunlar tarafından sertifika verilen şarj istasyonu işletmecileri,
GİB tarafından yapılan analiz veya incelemeler sonucunda kendisine yazılı bildirim gönderilen mükellefler.
Tam bölünme, birleşme, tür değişikliği veya ferdi işletmenin sermaye şirketine dönüşmesi gibi işlemlerde de yeni tüzel kişi açısından özel geçiş süreleri uygulanabilir.
e-Fatura Ciro Sınırları ve Geçiş Tarihleri
3 milyon TL genel sınır
2022 veya sonraki hesap dönemlerinde brüt satış hasılatı ya da satışlarıyla gayrisafi iş hasılatı 3 milyon TL ve üzeri olan mükelleflerin, ilgili hesap dönemini izleyen yılın yedinci ayının başından itibaren e-Fatura uygulamasına geçmesi gerekir.
500 bin TL özel sınır
İnternet üzerinden mal veya hizmet satanlarla gayrimenkul ve motorlu taşıt alanında faaliyet gösteren belirli mükellefler için 500 bin TL hasılat sınırı uygulanır.
ÖRNEK
Ciro sınırı 2026 yılında aşılırsa
Genel kural kapsamında 2026 hesap döneminde 3 milyon TL sınırını aşan bir işletmenin, takip eden yılın yedinci ayının başına kadar e-Fatura uygulamasına geçmesi gerekir.
İşletmenizin e-Fatura Kapsamını Kontrol Etme
Değerlendirme yapılırken yalnızca toplam ciroya bakılması yeterli değildir. İşletmenin aşağıdaki bilgileri birlikte incelenmelidir:
1
Hesap dönemi hasılatıBrüt satış hasılatınızı veya satışlarınızla gayrisafi iş hasılatınızı kontrol edin.
2
Faaliyet alanıİşletmenizin özel geçiş şartı bulunan sektörlerden birinde yer alıp almadığını inceleyin.
3
Lisans ve sözleşmelerYükümlülük doğurabilecek lisansları, sözleşmeleri ve işletme belgelerini değerlendirin.
4
GİB bildirimleriİşletmenize e-Faturaya geçiş konusunda yazılı bildirim yapılıp yapılmadığını kontrol edin.
e-Faturaya Geçiş Yöntemleri
İşletmeler; operasyonlarının büyüklüğüne, fatura sayısına ve teknik ihtiyaçlarına göre üç yöntemden birini tercih edebilir.
GİB Portal
GİB tarafından sunulan ücretsiz yöntemdir. Fatura sayısı ve operasyonel ihtiyacı daha sınırlı olan işletmeler tarafından tercih edilebilir.
Özel entegratör
GİB’den izin alan özel entegratörlerin sistemleri üzerinden e-Fatura düzenlenir. Takip, saklama ve yazılım entegrasyonu gibi ek imkânlar sunabilir.
Doğrudan entegrasyon
İşletmenin kendi bilgi işlem sistemini GİB altyapısıyla doğrudan entegre ettiği yöntemdir. Genellikle yeterli teknik altyapıya sahip büyük işletmeler tarafından tercih edilir.
e-Fatura Başvurusunda Mali Mühür ve e-İmza
Başvuru ve belge imzalama süreçlerinde kullanılacak araç, mükellefin gerçek veya tüzel kişi olmasına ve tercih edilen yönteme göre değişebilir. Tüzel kişilerde mali mühür, gerçek kişilerde ise elektronik imza veya mali mühür kullanılabilir.
Özel entegratör üzerinden geçiş yapılacaksa gerekli başvuru, doğrulama ve aktivasyon adımları seçilen hizmet sağlayıcının yönlendirmelerine göre tamamlanır. Başvuruya başlamadan önce işletme bilgileriyle kullanılacak imza aracının güncel ve yetkili kişiye ait olduğu kontrol edilmelidir.
e-Fatura ve e-Arşiv Fatura Arasındaki Fark
e-Fatura ve e-Arşiv Fatura, elektronik belge sistemi içinde kullanılan ancak alıcının durumuna göre ayrılan iki farklı belge türüdür.
e-Fatura
Alıcı ve satıcının e-Fatura uygulamasına kayıtlı olduğu kapsamdaki işlemlerde düzenlenir.
e-Arşiv Fatura
Alıcının e-Fatura uygulamasına kayıtlı olmadığı işlemlerde, ilgili e-Arşiv Fatura kuralları kapsamında düzenlenir.
Fatura düzenlenmeden önce alıcının e-Fatura kayıtlı kullanıcılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi gerekir. Alıcının sistemdeki durumuna göre doğru belge türü seçilmelidir.
e-Fatura ve e-Defter Arasındaki İlişki
e-Fatura ile e-Defter farklı uygulamalardır. e-Fatura satış belgelerinin elektronik ortamda düzenlenmesini ve iletilmesini, e-Defter ise kanuni defterlerin elektronik ortamda oluşturulmasını ve saklanmasını kapsar.
e-Defter zorunluluğu yalnızca e-Fatura mükellefiyetine bağlı değildir. Zorunlu olarak bilanço esasına göre defter tutanlar ile ihtiyari olarak bilanço esasına göre defter tutmayı tercih eden mükellefler, 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren e-Defter kapsamındadır. Kendisine özel hesap dönemi tayin edilen mükelleflerde yükümlülük, 2025 yılı içinde başlayan hesap döneminin başında başlar.
1 Ocak 2025 tarihinden itibaren yeni işe başlayan, yeniden işe başlayan, sınıf değiştiren, yeni bir mükellefiyete giren veya vergi muafiyeti sona eren mükelleflerden zorunlu ya da ihtiyari olarak bilanço esasına göre defter tutacak olanların e-Defter yükümlülüğü ise ilgili işlemin gerçekleştiği tarihten itibaren doğar.
e-Fatura ve e-Defter yükümlülükleri birlikte değerlendirilmelidir
e-Fatura ve e-Defter farklı uygulamalar olmakla birlikte mükellefin e-Faturaya geçiş nedeni, defter tutma usulü ve hesap dönemi e-Defter geçiş tarihini etkileyebilir. İşletmenizin yükümlülüğünü belirlerken güncel GİB düzenlemelerini ve mali müşavirinizin değerlendirmesini dikkate almanız yararlı olacaktır.
e-Faturaya Geçiş Öncesi Kontrol Listesi
Geçiş sürecinde son tarihlerin kaçırılmaması ve fatura akışının kesintiye uğramaması için aşağıdaki adımlar önceden tamamlanmalıdır:
1
Hasılatınızı kontrol edinİlgili hesap dönemine ait brüt satış hasılatınızı ve faaliyet gelirlerinizi inceleyin.
2
Faaliyet alanınızı inceleyinİşletmenizin özel geçiş şartı bulunan faaliyetlerden birini yürütüp yürütmediğini belirleyin.
3
Geçiş tarihinizi belirleyinZorunluluğun hangi tarihte başladığını ve başvurunun ne zamana kadar tamamlanması gerektiğini kontrol edin.
4
Kullanacağınız yöntemi seçinGİB Portal, özel entegratör ve doğrudan entegrasyon seçeneklerini karşılaştırın.
5
İmza aracınızı hazırlayınMali mühür veya elektronik imza gereksiniminizi belirleyerek gerekli başvuruyu tamamlayın.
6
Fatura sürecinizi test edinMüşteri, ürün, vergi ve fatura bilgilerinin kullanılacak sisteme doğru aktarıldığından emin olun.
Bimasraf ile e-Fatura Süreci Nasıl Kolaylaşır?
e-Faturaya geçiş yalnızca yasal yükümlülüğün tamamlanmasından ibaret değildir. Faturaların düzenlenmesi, gönderilmesi, takip edilmesi ve ön muhasebe kayıtlarıyla birlikte yönetilmesi günlük iş akışının önemli bir parçasıdır.
Bimasraf’ın e-Fatura ve ön muhasebe özellikleri
sayesinde satış faturalarınızı düzenleyebilir, gelir ve giderlerinizi takip edebilir, cari hesap hareketlerinizi kontrol edebilir ve finansal kayıtlarınıza tek noktadan ulaşabilirsiniz.
Fatura ve ön muhasebe işlemlerinin bir arada yürütülmesi, farklı ekranlar arasında yapılan manuel işlemleri azaltarak finansal süreçlerin daha düzenli, erişilebilir ve takip edilebilir hâle gelmesine yardımcı olur.
e-Fatura ve Ön Muhasebeyi Tek Platformda Yönetin
Bimasraf ile faturalarınızı oluşturun; gelir-gider, cari hesap ve finansal kayıtlarınızı kolayca takip edin.
Genel uygulamada 2022 veya sonraki hesap dönemlerinde brüt satış hasılatı ya da satışlarıyla gayrisafi iş hasılatı 3 milyon TL ve üzeri olan mükelleflerin e-Faturaya geçmesi gerekir. İnternet üzerinden satış yapanlarla gayrimenkul ve motorlu taşıt alanında faaliyet gösteren belirli mükellefler için 500 bin TL sınırı uygulanır. Bazı faaliyetlerde ise ciro şartı aranmadan geçiş zorunluluğu doğabilir.
e-Faturaya ne zaman geçmek gerekir?
Genel ciro şartını sağlayan mükelleflerin, ilgili hesap dönemini izleyen yılın yedinci ayının başından itibaren e-Fatura uygulamasına geçmesi gerekir. Faaliyet, lisans veya GİB bildirimi nedeniyle kapsama giren mükelleflerde farklı geçiş süreleri uygulanabilir.
e-Fatura mükellefi olmak yalnızca ciroya mı bağlıdır?
Hayır. Genel ciro sınırının yanında işletmenin faaliyet alanı, sahip olduğu lisanslar, yaptığı sözleşmeler ve GİB tarafından gönderilen bildirimler de e-Faturaya geçiş zorunluluğu doğurabilir.
Ciro sınırının altında kalan işletmeler e-Faturaya geçebilir mi?
Evet. Zorunlu geçiş şartlarını taşımayan işletmeler de isteğe bağlı olarak e-Fatura uygulamasına katılabilir.
Evet. Alıcı e-Fatura uygulamasına kayıtlı değilse işlem, ilgili kurallar kapsamında e-Arşiv Fatura ile belgelendirilir. Alıcı e-Fatura kullanıcısıysa e-Fatura düzenlenmesi gerekir.
Bir işletmenin e-Fatura mükellefi olduğu nasıl anlaşılır?
Gelir İdaresi Başkanlığının e-Fatura kayıtlı kullanıcılar listesi üzerinden işletmenin vergi kimlik numarası veya T.C. kimlik numarası kullanılarak sorgulama yapılabilir.
e-Faturaya geçen işletme kâğıt fatura düzenleyebilir mi?
e-Fatura uygulamasına kayıtlı alıcılara e-Fatura düzenlenir. Sisteme kayıtlı olmayan alıcılara ise ilgili mevzuat çerçevesinde e-Arşiv Fatura düzenlenir. Teknik kesinti ve mevzuatta belirtilen istisnai durumlar ayrıca değerlendirilmelidir.
e-Fatura mükellefi olan herkes e-Defter kullanmak zorunda mı?
e-Fatura ve e-Defter yükümlülükleri ayrı düzenlemelere dayanır. Bununla birlikte zorunlu veya ihtiyari olarak bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren e-Defter kapsamındadır. Ayrıca e-Fatura uygulamasına geçiş zorunluluğu bulunan mükellefler için de ilgili geçiş sürelerine göre e-Defter yükümlülüğü doğabilir. İşletmenin defter tutma usulü, e-Faturaya geçiş nedeni ve hesap dönemi birlikte değerlendirilmelidir.
e-Faturaya geçiş için hangi yöntem tercih edilmelidir?
Tercih; işletmenin fatura sayısına, teknik altyapısına, otomasyon ihtiyacına ve kullanmak istediği ek özelliklere göre yapılmalıdır. Daha kapsamlı takip ve entegrasyon ihtiyacı bulunan işletmeler özel entegratör çözümlerini değerlendirebilir. Bimasraf ile e-Fatura ve ön muhasebe işlemlerinizi tek platform üzerinden yönetebilirsiniz.
Bimasraf’ın paket detaylarını inceleyebilir ve başvurunuzu oluşturabilirsiniz.
